hormonski poremećaji

Povećana telesna težina, smanjena seksualna želja, nesanica i različiti bolovi, neke su od poteškoća čiji uzrok mogu biti hormonski poremećaji. Bitno je prepoznati simptome na vreme.

Sve u ljudskom organizmu je pod uticajem hormona čije vrlo male doze upravljaju našim raspoloženjem, ponašanjem i funkcijom pojedinih organa. Ako se taj složeni sistem “pokvari”, posledice mogu biti izražene u obliku blažih ili težih zdravstvenih smetnji.

Hipotalamus

Ova žlezda je smeštena u mozgu, a upravlja seksualnom željom, osećajem gladi, žeđi, telesnom temperaturom, disanjem, srčanim ritmom. Posebno je važna jer deluje kao unutrašnji sat organizma i upravlja svim životnim funkcijama.

Poremećaji: Tumače se jednako kao poremećaji hipofize, budući da se skup međusobnih delovanja naziva osovina hipotalamus-hipofiza

Štitna žlezda

Ova važna žlezda je smeštena u dnu vrata. Proizvodi hormone koji utiču na rast, proizvodnju telesne energije i brzinu metaboličkih procesa u telu.

Poremećaji: Razlikuju se s obzirom na to da li štitna žlezda radi prejako ili preslabo. Kod slabijeg rada javlja se usporenost metabolizma, a kod jakog ubrzanost. Za oba poremećaja je karakteristično lupanje srca, slabljenje noktiju i kose, poremećaji menstrualnog ciklusa, nagle promene telesne težine.

Paratireoidne žlezde

Reč je o četiri male žlijezde koje se nalaze uz štitnu žlijezdu, a proizvode hormone koji utiču na metabolizam kalcijuma.

Poremećaji: Zbog nedovoljnog rada može doći do osećaja trnaca, gubitka osećaja u stopalima i dlanovima, a u kritičnom slučaju i do privremene paralize. Kod prekomernog rada može doći do nastanka bubrežnih kamenaca ili preloma kosti.

Gušterača

Ova važna žlezda se nalazi u gornjem delu trbušne šupljine. Njena funkcija je kontrola nivoa šećera u krvi otpuštanjem hormona insulina i glukagona.

Poremećaji: Najčešći simptom je promena telesne težine, stalan osećaj žeđi, malaksalost i drugi znakovi koji upućuju na nastanak šećerne bolesti.

Nadbubrežna žlezda

Ova žlezda se nalazi iznad bubrega, a deli se na središnji deo i koru. Odgovorna je za proizvodnju hormona kortizona i kortizola, ali je zaslužna i za malu količinu muških i ženskih polnih hormona te hormona stresa – adrenalina.

Poremećaji: Kod pojačanog rada dolazi do prekomernog stvaranja androgenih steroida, odnosno testosterona i sličnih hormona. Tada dolazi do pojačane dlakavosti kod muškaraca i žena, pojave akni, jačanja libida, kao i poremećaja u menstrualnom ciklusu.

Jajnici

Ovaj parni organ zadužen je za reprodukciju, ali i održavanje ravnoteže polnih hormona koje proizvodi. Jajnici regulišu menstrualni ciklus, omogućavaju sazrevanje i otpuštanje jajnih ćelija te proizvode hormone.

Poremećaji: Najčešće se radi o sindromu policističnih jajnika, za koji je tipičan neregularan – skraćen ili produžen menstrualni ciklus, pojačana dlakavost, pojava akni, neplodnost i debljanje oko stomaka.

Testisi

Muške polne žlezde kod muškaraca ekvivalent su jajnicima, a njihova primarna uloga je proizvodnja spermatozoida i muškog polnog hormona testosterona.

Poremećaji: Najčešće se vezuju uz poremećaje u radu drugih žlezda, a rezultat je smanjeni broj spermatozoida i neplodnost. Simptomi niskog nivoa testosterona su smanjen libido, nizak volumen semena, gubitak kose, umor i manjak energije, gubitak mišićne mase, te izostanak ili slabljenje erekcije.